ڤەرسین

دەربارەی میتۆدی نووسینەوەی مێژووی یەکێتیی مامۆستایانی کوردستان( 1 )

چینی: دیاری نه‌کراو

 

ده‌ستپێک

ره‌نگه‌ ئه‌م نووسینه‌ هه‌ندێ پرسیار له‌ بیری خوێنه‌راندا دروستبکات ، به‌تایبه‌تی ئه‌گه‌ر ئاگاداری ئه‌وه‌ بن که‌ له‌ سه‌ره‌تای دامه‌زراندنی یه‌کێتیی مامۆستایانی کوردستانه‌وه‌ په‌یوه‌ندیم پێیه‌وه‌ هه‌بووه‌و ، له‌ هه‌ندێ ماوه‌و چه‌ند ناوچه‌یه‌کی کوردستاندا ، هه‌ڵسووڕاوێکی کارای ئه‌م رێکخراوه‌ بووم  ؛ دواجاریش له‌ کۆنگره‌ی ده‌یه‌می ئه‌م یه‌کێتییه‌دا‌ له‌ سلێمانی ، ئه‌ندامانی کۆنگره‌ ده‌ستیان بۆ بوونم به‌ سه‌رۆک به‌رزکرده‌وه‌ .

من له‌و چه‌ند ساڵه‌ی رابردوو‌دا به‌ وردی سۆراخ( متابعة ) ی هه‌موو ئه‌و نووسینانه‌م‌ کردووه‌ که‌ له‌سه‌ر مێژووی یه‌کێتی نووسراون و هه‌تا ئێستاش ده‌نووسرێن و ، تێبینییه‌کانم له‌سه‌ریان تۆمارکردووه‌و ده‌که‌م. به‌ڵام زاتی نووسینه‌وه‌ی ئه‌و مێژووه‌م نه‌کردووه‌ له‌به‌ر زۆربه‌ی ئه‌و هۆکارانه‌ی له‌م نووسینه‌دا باسیان ده‌که‌م ؛ له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا ئاماده‌م له‌ کارێکی هه‌ره‌وه‌زیی سیستماتیکدا هاوکاری هه‌ر لیژنه‌یه‌ک یان تیمێک بکه‌م که‌ تۆژینه‌وه‌یه‌ک له‌سه‌ر ئه‌م مێژووه‌ ئه‌نجامبده‌ن . هه‌ڵبه‌ت من وه‌ک هه‌ڵسووڕاوێکی یه‌کێتیی مامۆستایانی کوردستان له‌ هه‌ندێ شوێن و هه‌ندێ ماوه‌دا نکوولی له‌ هیچ که‌مته‌رخه‌می و که‌موکووڕییه‌ک و خه‌وشێک ناکه‌م که‌ شانبه‌شانی خه‌باتمان له‌م رێکخراوه‌دا لێیڕوودابین ، به‌تایبه‌تی له‌ بواری پاراستنی دۆکیومێنته‌کان و تۆمارنه‌کردنی یاداشت له‌سه‌ر رووداوه‌کان ، به‌ڵام له‌هه‌ر چرکه‌یه‌کدا ده‌ستپێبکه‌ینه‌وه‌و  ، شه‌نوکه‌وی رابردوو بکه‌ین و ، به‌رنامه‌ڕێژیی بۆ داهاتوو په‌یڕه‌وبکه‌ین ، کارێکی گونجاوو ئه‌رکێکی مێژووییه‌ له‌ئه‌ستۆمانداو ، به‌هیچ پاساوێک ، ناکرێ شانی خۆمانی له‌ژێردا خاڵیبکه‌ینه‌وه‌ .

په‌تای نووسینه‌وه‌ی مێژوو

له‌دوای راپه‌ڕینی مارتی ( 1991 ) ه‌وه‌ هه‌تا ئیمڕۆ ، به‌ده‌یان کتێب له‌لایه‌ن به‌رپرسانی حزبی و پێشمه‌رگه‌ دێرینه‌کان و خه‌ڵکانی دیکه‌ش ، ده‌رباره‌ی ژیاننامه‌ی خۆیان و سه‌رده‌می شاخ و به‌سه‌رهاته‌کانی جه‌نگی به‌رگری دژی ده‌سه‌ڵاتی فاشستی - شۆڤێنیستی به‌عس ، نوسراون . ژماره‌ی وتاره‌کانیش له‌ گۆڤارو رۆژنامه‌کانی دوای راپه‌ڕینیشدا چه‌ند هه‌ندی کتێبه‌کان ده‌بن . هه‌ندێک له‌م کتێب و وتارانه‌ ده‌شێت ببنه‌ دۆکیۆمێنتی به‌سه‌رهاته‌کانی ئه‌وسه‌رده‌مه‌و ، بۆ نووسینه‌وه‌ی ئه‌و مێژووه‌و خه‌باتی خه‌ڵکی کوردستان له‌پێناوی مافی بڕیاردانی چاره‌نووسی خۆیدا ، سوودیان لێوه‌ربگیرێت . به‌ڵام ئه‌وه‌ی سه‌رنج راده‌کێشێ ئه‌وه‌یه‌ که‌ زۆربه‌ی ئه‌و بیره‌وه‌ری و یادنامانه‌ که‌ڵکیان نییه‌و ، زێتر ، بابه‌ته‌کانیان به‌ ده‌وری نووسه‌ره‌کانیاندا ده‌خولێنه‌وه‌و ، ئه‌گه‌ر هه‌موویان چڕبکه‌ینه‌وه‌ له‌چه‌ند دێڕێک ستایش بۆ خه‌بات و ماندووبوون و قاره‌مانێتی خاوه‌نه‌کانیان تێپه‌ڕناکه‌ن .

له‌ راستیدا ئه‌ده‌بی ژیاننامه‌و یادداشتنووسین و تۆمارکردنی یاده‌وه‌رییه‌کان له‌ دوای راپه‌ڕینه‌وه‌ سیمایه‌کی ته‌واو خۆپه‌رستییانه‌ی به‌خۆیه‌وه‌گرتووه‌و ، له‌ نرخ و به‌های ئه‌م جۆره‌ ئه‌ده‌به‌ی هێناوه‌ته‌خواره‌وه‌ . هه‌ر به‌رپرسێک ، هه‌ر پێشمه‌رگه‌یه‌ک ، هه‌ر که‌سێکی سیاسی ، هه‌ر کادیرێکی حزبی ، ده‌ستده‌داته‌ پینووس ، یان نووسه‌رێک راده‌سپێرێ ، مێژوویه‌کی بۆ بنووسێته‌وه‌ که‌ باسی خۆی بێت . ئه‌م جۆره‌ نووسینه‌ بۆته‌ په‌تایه‌کی وه‌ها ، هه‌موو مه‌رج و بنه‌ما زانستییه‌کانی نووسینه‌وه‌ی ئه‌م جۆره‌ ئه‌ده‌به‌ی سڕیوه‌ته‌وه‌ . هه‌رکه‌س به‌ شانوباڵی خۆی  ، گرووپه‌که‌ی ،  فراکسیۆنه‌که‌ی ئێستایدا هه‌ڵده‌دات و به‌رامبه‌ره‌کانی ده‌سڕێته‌وه‌ . خۆی و براده‌رو هه‌ڤاڵه‌کانی ده‌وروبه‌ری هه‌موو شتێک بوون و ، ئه‌وانیتر یان نه‌بوون ، یان رۆڵیان له‌ په‌راوێزی کاره‌کانی ئه‌واندا بووه‌ .

ئه‌م په‌تایه‌ به‌رئه‌نجامی بارودۆخێکی سیاسی - ئابووری - کۆمه‌ڵایه‌تییه‌ که‌ ژیانی شارو ده‌سه‌ڵات و پله‌وپایه‌و ئیمتیازاتێک که‌ تێکۆشه‌ره‌ کۆنه‌کان له‌ مه‌رکه‌زی لێپرسراوێتیدا به‌ده‌ستیانهێناوه‌ ، فاکته‌ری هه‌ره‌ گرنگی سه‌رهه‌ڵدانێتی  ، که‌ ده‌شێت بابه‌تی تۆژینه‌وه‌یه‌کی سه‌ربه‌خۆ بێت و کاری ئه‌م نووسینه‌ نییه‌.

ئه‌م په‌تایه‌ نه‌ک هه‌ر‌ مێژووی حزب و هێزی پێشمه‌رگه‌و کۆمیته‌کان و که‌سایه‌تییه‌کان و سه‌رکرده‌ سیاسی و عه‌سکه‌رییه‌کانی گرتۆته‌وه‌ ، به‌ڵکو بۆ نێو رێکخراوه‌کان ته‌شه‌نه‌یکردووه‌و ، نووسینه‌وه‌ی مێژووی ئه‌و رێکخراوانه‌شی گرتۆته‌وه‌ ، که‌ هه‌ر به‌ هه‌مان شێوه‌ی هه‌ڕه‌مه‌کی و بێ به‌ڵگه‌و دوور له‌ پرنسیپه‌کانی میتۆدی زانستیی نووسینه‌وه‌ی مێژوو ، له‌م رۆژنامه‌و ئه‌و گۆڤاردا ده‌نووسرێن و ، هه‌روا به‌جێده‌هێڵرێن و  ، که‌سێک نییه‌ سۆراخیان بکات یان راستیانبکاته‌وه‌ ، یان ناکۆکیی نووسینه‌کان له‌گه‌ڵ یه‌کتریدا شیبکاته‌وه‌. ئه‌وه‌ جگه‌ له‌وه‌ی که‌س زاتی ئه‌وه‌ ناکات به‌ نووسه‌ره‌کانیان بڵێت : زانیارییه‌کانتان هه‌ڵه‌یه‌ ، ره‌نگه‌ ته‌مه‌ن و به‌سه‌رچوونی سیی تا چل ساڵ به‌سه‌ر رووداوه‌کاندا ، هه‌ندێ یاده‌وه‌ری پواندبێ و وه‌کو بووه‌ ئاوه‌ها بۆ نه‌وه‌ی ئێستا نه‌گوازرێته‌وه‌ . که‌س زاتی ئه‌وه‌ ناکات و بڵێت : تکایه‌ باسی خۆتم بۆ مه‌که‌  ، باسی رێکخراوه‌که‌ت و بزووتنه‌وه‌که‌ بکه‌ ، باسی ده‌ستکه‌وته‌کان بکه‌ ، باسی کاریگه‌ریی ئه‌و مێژووه‌م بۆ بکه‌ن له‌سه‌ر نه‌وه‌کانی ئیمڕۆو رووداوه‌کان ، باسی ئه‌وه‌م بۆ بکه‌ن ئه‌و مێژووه‌ چه‌ند تێشووی به‌رگری و یه‌کبینه‌یی بۆ ئاینده‌ پێیه‌و چی لێده‌چنینه‌وه‌ .

له‌نێو ئه‌و رێکخراوانه‌ی ئه‌م نه‌خۆشییه‌ په‌یپێبردووه یه‌کێتیی مامۆستایانی کوردستانه‌ . ئه‌وه‌ بۆ دوو ده‌یه‌ ده‌چێت  ، هه‌ر یه‌که‌ راستده‌بێته‌وه‌و به‌شێوه‌یه‌ک ئه‌م مێژووه‌ ده‌گێڕێته‌وه‌  . گێڕانه‌وه‌کان فڕیان به‌سه‌ر میتۆدی نووسینه‌وه‌ی مێژووه‌وه‌ نییه‌ ؛ هه‌ر هه‌موویان باس له‌ که‌سه‌کان ده‌که‌ن : کێ بوون ، کێ ئاماده‌ی یه‌که‌م دانیشتن بوو ، کێ له‌ یه‌که‌م کۆنگره‌دا بوو ، ماڵی کێ ئه‌و کۆبوونه‌وه‌یه‌ی گرته‌خۆ ... هتد . هه‌ر هه‌موو گێڕانه‌وه‌کان له‌ گۆشه‌نیگایه‌کی خودیانه‌وه‌ ، به‌شێوه‌ی حیکایه‌ت ، رووداوه‌کان نمایش ده‌که‌ن .   هه‌رکه‌سه‌ ده‌یه‌وێت به‌ خه‌ڵکی بڵێت : " منتان بیرنه‌چێت ، من خه‌باتم کردووه‌ ، من کوڕی رۆژه‌ سه‌خته‌کان بووم " . دیاره‌ مه‌به‌ستیش ئه‌وه‌یه‌ ، له‌م سه‌رنج راکێشانه‌دا ، ده‌ستکه‌وتێکی هه‌بێت  ، جا ئه‌و ده‌ستکه‌وته‌ ماددی بێت یان مه‌عنه‌وی ، به‌بێ ئه‌وه‌ی پرسیارێکی لۆژیکی ساده‌ بوروژێنن و پێمان بڵێن : بۆ ئه‌و مێژووه‌ ده‌نووسنه‌وه‌ ، چ هه‌قێک له‌م نووسینه‌وه‌یه‌دا جێگیر ده‌که‌ن و چ ناهه‌قییه‌ک یان هه‌قێکی دیکه‌ ده‌سڕنه‌وه‌ . مێژوویه‌ک که‌ تۆمار ده‌کرێت ، ده‌بێت چ به‌هایه‌کی سیاسی - رێکخراوه‌یی - کۆمه‌ڵایه‌تی ، یان ته‌نانه‌ت پیشه‌یی به‌رجه‌سته‌بکات . ده‌بێت ئه‌و مێژووه چ په‌ندێکی کاریگه‌ری ، بۆ کاری له‌مه‌ودوای مامۆستایانی کوردستان هه‌ڵگرتبێت . ده‌بێت ئه‌و مێژووه‌ چ راده‌یه‌ک له‌ گه‌شه‌کردن و پێشکه‌وتن ، یان به‌ پێچه‌وانه‌وه‌ ، پووکانه‌وه‌و به‌دواداهاتنی خستبێته‌وه‌ که‌ له‌نێوان قه‌ڵه‌شته‌کانییه‌وه‌: خه‌وشه‌کانمان ، ناته‌واوییه‌کانمان ، که‌موکووڕییه‌کانمان ببینین ؛ هه‌روه‌ها نسکۆکانمان ، خولانه‌وه‌کان‌مان به‌ده‌وری بازنه‌ی چه‌ند مه‌به‌ستێکی چه‌قبه‌ستوومان به‌ر تیشکی ئه‌و مێژووه‌ بده‌ین و ، راشکاوانه‌ په‌نجه‌ له‌سه‌ر زامه‌کان دابنێین و به‌دوای چاره‌سه‌رکردنیاندا بگه‌ڕێین  ، شه‌نوکه‌وی سه‌رانسه‌ری ئه‌و مێژووه‌ بکه‌ین و  ، ئه‌وه‌ی ده‌شێت مایه‌ی شانازی بێت له‌شوێنی خۆیدا رێزی بۆ دابنێین و ، ئه‌وه‌ی نه‌کراوه‌ بیکه‌ین و ، ئه‌وه‌ی نه‌شیاوه‌ به‌ر ره‌خنه‌ی بێبه‌زه‌ییانه‌ی بده‌ین و ، مێژوویه‌ک تۆمار بکه‌ین که‌ توانای به‌رده‌وامبوونی هه‌بێت و له‌شوێنی خۆیدا وشکهه‌ڵنه‌یه‌ت .‌   ‌        

12:16 - Monday, May 5, 2008 - بۆ چوون


ڵاپه‌ڕه‌ی پێش لاپه‌ڕه‌ی پاش
پێناسه‌
پێنووسەکەم: فەیلەسووفەکان تەنها جیهانیان بە شێوەی جۆراوجۆر شیکردەوە ، بەڵام گرنگ گۆڕینێتی.
ده‌سپێک
زانیاری
ئه‌لبۆمی وێنه‌کان
ئه‌رشیڤ
بیکه‌ ماڵپه‌ڕ من
بیخه‌ لیستی دڵخوازه‌کان
هەژێن
لۆگۆی وێبڵاگ
ڤەرسین



به‌ڕێوه‌ به‌ران
varseen

گه‌ڕان



ڕۆژ ژمێر
«  December 2008  »
MonTueWedThuFriSatSun
1234567
891011121314
15161718192021
22232425262728
293031 


دوا بابه‌ته‌کانی وێبڵاگ
- روونکردنەوە
- دەربارەی هەڵوێستی ئایدیالیستی و ریالیستی لە کاری کارگێڕیدا
- دەربارەی توندوتیژیی بەرامبەر ژنان
- دیسان دەربارەی نووسینەوەی مێژووی دامەزراندنی کۆمەڵە 3 - 3
- دیسان دەربارەی نووسینەوەی مێژووی دامەزراندنی کۆمەڵە 2 - 3

ئیتر
سه‌ردانه‌کان :
RSS


Powered By kurdblogger